Жасанды интеллект әлемдік сауда өсімінің жартысына жуығын қамтамасыз етті
Дүниежүзілік сауда ұйымы (ДСҰ) 8 қазанда әлемдік саудаға қатысты жаңартылған болжамын жариялады. Ұйым 2026 жылы әлемдік тауар саудасының өсімі бұрын болжанған 1,9%-дың орнына 3,9%-ға жетеді деп күтуде. Мұндай өсімнің басты қозғаушы күші жасанды интеллект болды. Биылғы бірінші жартыжылдықта жасанды интеллектке қатысты тауарлар әлемдік тауар саудасы өсімінің 47%-ын қамтамасыз етті.
Әлем елдері чиптерді, серверлерді және деректерді өңдеу орталықтарына арналған жабдықтарды белсенді сатып алуда. Тек АҚШ-тың технологиялық компаниялары биыл жасанды интеллектіні дамытуға 660–765 млрд доллар жұмсауы мүмкін. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 77%-ға көп.
Технологиялық серпіліс халықаралық сауда көрсеткіштерінен де айқын байқалады. 2024 жылы жасанды интеллектке арналған тауарлар саудасы 16%-ға, 2025 жылы 31%-ға өссе, 2026 жылдың алғашқы алты айында өсім 67%-ға жетті. Қазір бұл өнімдердің үлесі әлемдік тауар саудасының 14,8%-ын құрайды. Басқаша айтқанда, халықаралық тауар айналымындағы әрбір жетінші долларға жуық қаражат жасанды интеллект инфрақұрылымымен байланысты.
Алайда жасанды интеллект нарығындағы қарқынды өсімнің экономикалық пайдасын барлық ел бірдей көріп отырған жоқ. Нарықтағы он ірі қатысушы осы тауарлардың әлемдік экспортының 85%-ын және импортының 80%-ын қамтамасыз етеді. Экспорттың жартысынан астамы Шығыс Азиядағы төрт экономикаға тиесілі болса, негізгі сұранысты АҚШ қалыптастырып отыр.
Азия әлемдік сауда өсімінің басты қозғаушы күшіне айналды. Әлемдік сауданың жалпы өсімі 3,9% болғанда, Азияның үлесі 4 пайыздық тармақты құрады. Ірі экспорттаушылар арасында Оңтүстік Корея мен Гонконг ерекше көзге түседі. Электроника мен жасанды интеллект компоненттеріне сұраныстың артуы нәтижесінде олардың экспорты тиісінше 48,2% және 44,4%-ға өсті.
Дегенмен әлемдік сауданың бір технологиялық бағытқа жоғары деңгейде тәуелді болуы жаңа тәуекелдер туғызады. ДСҰ бағалауынша, жасанды интеллектке бағытталған инвестициялардың баяулауы халықаралық сауда ағындарына айтарлықтай әсер етуі мүмкін.
Осылайша, жасанды интеллект бүгінде технология саласын ғана емес, әлемдік экономиканы да өзгертіп жатыр. Бір елдер есептеу қуаттарын дамытуға жүздеген миллиард доллар инвестиция салса, енді бірі қажетті жабдықтар өндірісін ұлғайтып, жаңа экспорттық мүмкіндіктерге ие болуда. Жасанды интеллект әлемдік сауда құрылымын өзгертетін негізгі факторлардың біріне айналып келеді.