Астанада CART.IS зерттеуінің нәтижелері таныстырылды, онда Қазақстанға сауданы цифрландыруды жеделдету қажет бағыттар анықталды. Жоба Еуропалық одақ пен Халықаралық сауда орталығының қолдауымен жүзеге асырылуда.
Кездесуге Сауда және интеграция министрлігі, QazTrade, мемлекеттік органдар және халықаралық серіктестердің өкілдері қатысты. Кездесудің мақсаты — ведомстволар мен елдер арасындағы деректер алмасуды жылдам, ашық және толық цифрлық ету жолдарын анықтау.
Талдау сыртқы экономикалық қызметке қатысатын 27 негізгі қызметті қамтыды. Олардың 81%-ы электрондық форматта көрсетіледі, ал 19%-ы әлі де қағаз түрінде. Сонымен қатар, 15 мемлекеттік IT-жүйе бір-бірінен оқшау жұмыс істейді: тек 11 қызмет ведомствоаралық электрондық өзара іс-қимыл жүйесіне қосылған, ал 14 қызмет интеграцияны қажет етеді.
Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, трансшекаралық рәсімдердің 60%-ы басқа елдердің жүйелерімен цифрлық түйісуді қажет етеді, әсіресе Ресей, Қытай, Әзербайжан, Өзбекстан және Қырғызстанмен. Мұндай интеграцияның болмауы құжаттардың қайталануына және бизнес үшін қосымша шығындарға әкеледі.
Сауда және интеграция вице-министрі Айдар Әбілдабеков сауда рәсімдерін одан әрі жеңілдету тек цифрландыруды ғана емес, мемлекеттік жүйелер архитектурасының үйлесімділігін де талап ететінін атап өтті. «CART.IS бастамасы — бұл жай ғана талдамалық жұмыс емес, Қазақстанға сыртқы сауданы жылдам, ашық және болжамды етуге көмектесетін практикалық құрал», — деді ол.
Еуропалық одақтың Қазақстандағы елшісі Алешка Симкич Қазақстанның аймақтағы цифрлық трансформация көшбасшысы ретінде өзін танытқанын атап өтті. «Ел қағазсыз сауда мен электрондық үкіметті дамытуда әсерлі нәтижелер көрсетуде. Бұл — Еуропамен экономикалық байланысты кеңейтуге берік негіз», — деді ол.
Зерттеу сондай-ақ зерттелген 12 мекеменің тек бесеуінде ғана өздерінің цифрландыру департаменттері бар екенін көрсетті. Мұндай мәліметтер институционалдық әлеуетті нығайтудың және ведомстволар арасындағы үйлестіруді жақсартудың қажеттілігін көрсетеді. QazTrade басқарушы директорының орынбасары Нұрлан Құлбатыров толық қағазсыз саудаға көшу жыл сайын бизнес шығындарын азайту есебінен Қазақстанның сауда айналымын 10–15%-ға арттыра алатынын атап өтті.
CART.IS талдауы Еуропалық одақ қаржыландыратын және Халықаралық сауда орталығы жүзеге асыратын «Ready4Trade: Транскаспий көлік дәлізі арқылы өркендеуге жол» жобасы аясында жүргізілді. Жоба сауда рәсімдерін жаңғыртуға, аймақтық байланыстылықты арттыруға және Орталық Азия елдеріндегі шағын және орта бизнесті қолдауға бағытталған. Халықаралық сауда орталығы — Дүниежүзілік сауда ұйымы мен БҰҰ-ның бірлескен агенттігі, ол дамушы елдердің кәсіпорындарына жаһандық нарықтарға шығуға көмектеседі. Еуропалық одақ 27 мемлекетті біріктіріп, тұрақты даму, демократия және еркін сауда қағидаттарын қолдайды.