Декларация емес, нақты іс: бизнес Пәкістанмен стратегиялық әріптестік күн тәртібін қалай жүзеге асыруда
Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың биылғы жылдың 3–4 ақпанында Пәкістанға жасаған ресми сапары екіжақты қатынастардағы бетбұрыс кезең болды. Қол қойылған 37 келісім мен өзара түсіністік туралы меморандумдар, сондай-ақ стратегиялық әріптестік жөніндегі бірлескен декларация — бұл формальдылық емес, экономикалық өсімге бағытталған нақты жол картасы. Осы үдерісте қазақстандық «Оптима Девелопмент» компаниясы жеке бизнестің мемлекеттік басымдықтарды қалай алға шығарып, іс жүзінде жүзеге асыра алатынын көрсетіп отыр.
Ақпан айындағы сапар — Қазақстан Президенті деңгейінде соңғы 23 жылдағы алғашқы сапар — белсенді диалогтың қайта жандануын айқындады. Сарапшылар мен саясаттанушылар атап өткендей, ынтымақтастық екі тарапқа да тиімді: Қазақстан Пәкістан порттары арқылы Үнді мұхитына шығу мүмкіндігіне және баламалы транзиттік дәліздерге ие болады, ал Пәкістан Орталық Азия мен Еуразиялық экономикалық одақ нарықтарына қол жеткізеді. Тауар айналымы қазірдің өзінде 100 млн АҚШ долларынан асты (2024 жылмен салыстырғанда екі есеге өсті), ал өсу әлеуеті — 1 млрд доллардан жоғары. Негізгі бағыттар — сауда, энергетика, транзит және агроөнеркәсіп кешені.
Дәл осы агроөнеркәсіп секторында «Оптима Девелопмент» айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізді. 2025 жылдың мамыр айында Карачи қаласында өткен бизнес-форумда компания Пәкістанның жетекші өндірушісі FrieslandCampina Engro компаниясымен 10 млн АҚШ долларына келісімшарт жасасты. Келісім Қазақстанға ірімшік, йогурт және кондитерлік өнімдер өндірісіне арналған сусыздандырылған сүт майын жеткізуді көздейді. Бұл — сүт саласындағы екі ел арасындағы алғашқы ірі мәмілелердің бірі.
«Біз алдымызға нақты мақсаттар мен міндеттер қойдық, — деп атап өтті «Оптима Девелопмент» компаниясының бас директоры Жанат Басанов. — Келдік, келісімшартқа қол қойдық және жұмысқа кірістік. Одан әрі — ауқымын кеңейту. Бұл Президенттің халықаралық әріптестіктер арқылы экономиканы дамыту және Қазақстанды толыққанды көлік-логистикалық державаға айналдыру жөніндегі Жолдауына сай».
Компанияның амбициялары шикізат импортынан әлдеқайда кең. «Кез келген кәсіпкер сияқты, мен де өз туған елімде жеке өндіріс ашуды армандаймын! Дәл Қазақстанда өндірілген өнімді шығарып, экспорттауды қалаймын!» — дейді Басанов. Ол Пәкістанмен ынтымақтастықтың логикалық жалғасы ретінде Қазақстан аумағында бірлескен кәсіпорын құру мүмкіндігін көреді. «Пәкістан тарапы құжаттама және өзге де қажетті рәсімдер бойынша барлық мәселелерді барынша жедел шешіп отыр», — деп серіктестердің тиімділігін атап өтті ол.
«Оптима Девелопмент» компаниясының еңбегі жедел мойындалды: өткен жылы Пәкістан тарапы компанияны сүт өнеркәсібін дамытуға қосқан үлесі үшін марапаттады. FrieslandCampina Engro Pakistan Limited атынан марапатты Таяу Шығыс, Пәкістан және Африка өңірлеріндегі бизнес-даму жөніндегі директор Али Танвир Хан табыстады. Марапаттағы жазу: «In appreciation of your efforts towards the Dairy Industry» бар. Бұл – қазақстандық компанияның үлесі халықаралық серіктестер тарапынан жоғары бағаланғанының нақты дәлелі.
Компанияның келесі стратегиялық бағыты – кеңейтілген логистикалық тізбектерге интеграциялану. «Пәкістан – Қазақстан – Қытай – бұл біздің жаңа мақсатымыз, – дейді Жанат Басанов. – Біз Оңтүстік Азияны Қазақстан арқылы Қытаймен байланыстыратын транзиттік хаб қалыптастыру әлеуетін көріп отырмыз. Бұл тек сүт өнімдерімен шектелмейді, сонымен қатар Қазақстан өндірістік базаға айналатын тамақ өнеркәсібіндегі бірлескен жобаларды да қамтиды». Мұндай бастамалар Президент сапары барысында көтерілген негізгі бағыттармен толық сәйкес келеді: Қазақстан–Түрікменстан–Ауғанстан–Пәкістан теміржолын дамыту, мультимодальды дәліздер құру және жеткізу мерзімі мен шығындарын қысқарту.
Қорытындылай келе, Президент Тоқаевтың Пәкістанға жасаған сапары дипломатиялық қатынастарды нығайтумен шектелмей, нақты бизнеске қуатты серпін берді. «Оптима Девелопмент» секілді компаниялар жеке бастамалардың мемлекеттік стратегияның нақты драйверіне қалай айналатынын көрсетіп отыр. Бұл серіктестіктер өңірлік интеграцияны тереңдетуге, өндірісті дамытуға және ұзақ мерзімді экономикалық өсімді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Қазақстан үшін бұл – бизнес пен мемлекеттің синхронды әрекетіне негізделген тұрақты стратегиялық альянстар қалыптастырудың нақты мүмкіндігі.